پایگاه خبری نقش خبر ،خانهتکانی را همه متعلق به روزهای پایانی سال و استقبال از نوروز میدانند؛ اما برای شهرها، شاید بهترین زمان خانهتکانی، آغاز پاییز باشد؛ همان روزهایی که برگهای خشک بر زمین میافتند و نسیم پاییزی با خود برگها را میبرد تا زمین برای فصل تازه آماده شود.
پاییز برای مدیران شهری نیز باید یک زنگ هشدار جدی باشد؛ هشداری برای اینکه پیش از آغاز بارندگیها، شهر را خانهتکانی و برای روزهای پربارش آماده کنند، نه اینکه با نخستین رعدوبرق و بارش شدید، دستپاچه شوند، جلسه اضطراری تشکیل دهند و تازه به فکر چاره بیفتند.
اما یک پرسش جدی وجود دارد:
چرا در برخی موارد، وقتی حادثه اتفاق میافتد و مردم آسیب میبینند، مسئولان به فکر جبران و فداکاری میافتند؟ چرا پیش از وقوع حادثه، برای جلوگیری از آن چارهاندیشی نمیشود؟
مسجدسلیمان در سالهای گذشته بارها با مشکلات ناشی از بارندگی و روانآبها و سیلاب مواجه شده است. تجربه سیلاب سال گذشته نیز باید برای مدیریت شهری یک درس جدی باشد؛ تجربهای که نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت و منتظر تکرار آن در پاییز و زمستان آینده ماند.
برخی اقدامات عمرانی که بدون توجه کافی به مسیر طبیعی آب، وضعیت آبراههها، دفع آبهای سطحی و شرایط جغرافیایی شهر انجام شدهاند، میتوانند در زمان بارندگیهای شدید به عاملی برای تشدید مشکلات تبدیل شوند. رسانهها نیز در مقاطع مختلف نسبت به چنین مسائلی هشدار دادهاند.
اکنون که هنوز بارندگیهای پاییزی آغاز نشده است، فرصت پیشگیری وجود دارد.
چرا مسیرهای عبور آب، آبراههها، کانالها، نقاط حادثهخیز، پلها و معابر مستعد آبگرفتگی از هماکنون بررسی و اصلاح نشوند؟
چرا نقاطی که سال گذشته دچار آبگرفتگی یا خسارت شدند، بهصورت ویژه شناسایی و برای آنها راهکار عملی تعریف نشود؟
نباید منتظر ماند تا باران ببارد، خیابانها به رودخانه تبدیل شوند، خانهای آسیب ببیند یا خانوادهای گرفتار شود و سپس مسئولان به میدان بیایند.
قهرمان واقعی بحران، کسی است که پیش از وقوع حادثه مانع آن شود؛ نه کسی که پس از وقوع فاجعه برای جبران خسارت وارد میدان شود.
رسانهها دشمن نیستند؛ دیدهبان شهرند
یکی از موضوعاتی که باید مورد توجه مدیران شهری قرار گیرد، نقش رسانههاست.
رسانهای که درباره یک مشکل شهری هشدار میدهد، لزوماً منتقد برای تخریب مسئولان نیست؛ بلکه میتواند چشم بیدار جامعه و یار مدیریت شهری در پیشگیری از بحران باشد.
خبرنگاران و رسانهها در بحرانها، حوادث، عملیاتهای امدادی و حتی روزهای سخت کشور، بارها در کنار مردم و مسئولان حضور داشتهاند. بنابراین شایسته است هشدارهای رسانهای بهعنوان یک فرصت برای اصلاح امور دیده شود، نه تهدید یا دشمنی.
اگر رسانهای امروز درباره یک آبراهه مسدود، یک پروژه عمرانی پرخطر، یک نقطه حادثهخیز یا احتمال آبگرفتگی هشدار میدهد، شاید بهتر باشد به جای نادیده گرفتن آن، موضوع بررسی شود؛ چراکه هزینه اصلاح یک مشکل پیش از حادثه، بسیار کمتر از هزینه جبران خسارت پس از حادثه است.
مسجدسلیمان نیازمند بازنگری جدی در مدیریت آبهای سطحی است
مسجدسلیمان با توجه به شرایط خاص جغرافیایی، شیبهای متعدد، بافت شهری و مشکلات زیرساختی، نیازمند برنامهای جدی و مستمر برای مدیریت روانآبها و مقابله با سیلاب است.
تجربه سال گذشته نباید فقط به تشکیل ستاد بحران و اعزام نیروهای امدادی ختم شود؛ بلکه باید بررسی شود چه چیزی باعث ایجاد بحران شد و چگونه میتوان از تکرار آن جلوگیری کرد.
پیشگیری فقط یک شعار مربوط به حوزه بهداشت و درمان نیست؛ این اصل در مدیریت شهری نیز صدق میکند:
پیشگیری آسانتر، کمهزینهتر و کمخطرتر از درمان و جبران خسارت است.
اکنون زمان آن است که شهرداری مسجدسلیمان و سایر دستگاههای مسئول، پیش از آغاز فصل بارندگی، نقاط پرخطر شهر را شناسایی و برای رفع مشکلات آنها اقدام کنند.
ستاد بحران، آخرین حلقه است؛ نه نخستین اقدام
باید میان وظایف دستگاهها نیز تفاوت قائل شد.
وظیفه هلالاحمر، نیروهای امدادی و بسیج در زمان وقوع حادثه، امداد، نجات و کمک به مردم گرفتار است؛ اما آیا میتوان تمام بار پیشگیری را بر دوش نیروهای امدادی گذاشت؟
دستگاههای عمرانی و مدیریت شهری باید پیش از وقوع حادثه وارد عمل شوند؛ از اصلاح مسیر آبها و پاکسازی کانالها گرفته تا بررسی پروژههای عمرانی، رفع نقاط حادثهخیز، تقویت زیرساختهای دفع آبهای سطحی و آمادهسازی شهر برای بارندگیهای شدید.
ستاد بحران باید برای مدیریت بحران آماده باشد، اما مدیریت شهری باید برای جلوگیری از بحران تلاش کند.
اکنون هنوز بارانی نباریده است.
هنوز فرصت هست.
هنوز میتوان نقاط حادثهخیز را شناسایی کرد، آبراههها را پاکسازی کرد، مسیرهای آب را باز کرد، پروژههای مشکلساز را مورد بازبینی قرار داد و برای مناطق پرخطر چارهاندیشی کرد.
پس بیایید این بار، به جای آنکه منتظر باران و سیلاب بمانیم، پیش از حادثه خانهتکانی کنیم.
پاییز آمده است؛ شاید این بار، برگهای خشک فقط نشانه تغییر فصل نباشند، بلکه هشداری برای مدیریت شهری مسجدسلیمان باشند که زمستان در راه است.
نقش خبروصدای نفتی معتقد است مطالبهگری رسانهای برای پیشگیری از حوادث، نه تخریب مسئولان، بلکه دفاع از جان و مال مردم است.
